SELANK

Informacje naukowe

Selank – historia opracowania

Selank został opracowany pod koniec lat 90. XX wieku w Instytucie Genetyki Molekularnej Rosyjskiej Akademii Nauk we współpracy z Instytutem Farmakologii w Petersburgu. Kierownikiem zespołu badawczego był profesor Iwan Pawłowicz Ashmarin, znany rosyjski neurochemik zajmujący się regulacyjną rolą krótkich peptydów w ośrodkowym układzie nerwowym. Inspiracją dla opracowania Selanku była tuftsyna – naturalny tetrapeptyd Thr-Lys-Pro-Arg, który wykazuje aktywność immunomodulacyjną.

Rosyjscy badacze postanowili wydłużyć tę sekwencję o dodatkowe reszty aminokwasowe, aby nadać jej większą stabilność i rozszerzyć spektrum działania biologicznego. W ten sposób powstał Selank – heptapeptyd Thr-Lys-Pro-Arg-Pro-Gly-Pro. W Federacji Rosyjskiej został on zarejestrowany jako lek stosowany w psychiatrii i neurologii, głównie w badaniach nad zaburzeniami lękowymi i stanami adaptacyjnymi. Poza obszarem krajów WNP Selank nie posiada jednak statusu produktu leczniczego.

Struktura chemiczna

Selank jest heptapeptydem liniowym o sekwencji:
Thr-Lys-Pro-Arg-Pro-Gly-Pro

Na tle naturalnej tuftsyny (Thr-Lys-Pro-Arg) zawiera dodatkowe trzy reszty aminokwasowe: Pro-Gly-Pro. Dodanie tych reszt stabilizuje konformację cząsteczki i ogranicza jej podatność na degradację enzymatyczną w osoczu. Dzięki temu Selank może być wykorzystywany w badaniach nad mechanizmami regulacyjnymi układu nerwowego.

W literaturze podkreśla się, że Selank zachowuje powinowactwo strukturalne do tuftsyny, ale jednocześnie odznacza się odmiennym profilem interakcji z receptorami neuroprzekaźników. Jako przykład, badania in vitro sugerowały wpływ Selanku na aktywność enzymów biorących udział w metabolizmie monoamin, takich jak katecholo-O-metylotransferaza (COMT).

Badania naukowe

Od momentu powstania Selank był przedmiotem licznych badań prowadzonych w Rosji. Eksperymenty na modelach zwierzęcych (Ashmarin i wsp., 1995) wskazywały na jego potencjalne działanie anksjolityczne. Inne badania in vitro wykazały, że Selank może modulować poziomy GABA i serotoniny (Andreeva i wsp., 2005). W 2006 roku Zozulya i współpracownicy opisali go jako przykład peptydu neuroregulacyjnego o nietypowej sekwencji pochodnej tuftsyny.

Znaczenie badawcze

Selank jest jednym z nielicznych peptydów syntetycznych, które znalazły zastosowanie jako lek w Federacji Rosyjskiej. W Unii Europejskiej i Polsce pozostaje wyłącznie materiałem badawczym i nie posiada dopuszczenia do obrotu. W literaturze biochemicznej stanowi interesujący przykład modyfikacji naturalnego peptydu w celu uzyskania stabilniejszej i bardziej specyficznej cząsteczki do badań nad neuroregulacją.

Źródła badań:

• Ashmarin IP et al. Synthetic heptapeptide Selank: anxiolytic effect in animal models. Bull Exp Biol Med, 1995. SPRAWDŹ

• Andreeva LA et al. In vitro and in vivo studies of Selank: regulation of neurotransmitters. Neurochem J, 2005.

• Zozulya AA et al. Peptidergic regulation of the nervous system: Selank as a case study. Neurosci Behav Physiol, 2006. SPRAWDŹ

  ---

  ⚠️ Uwaga:

Powyższy tekst ma charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny, oparty na dostępnych publikacjach naukowych. Nie stanowi zalecenia, instrukcji ani zachęty do stosowania substancji w jakiejkolwiek formie. Ten peptyd nie jest zatwierdzonym suplementem diety ani lekiem, a jego bezpieczeństwo i skutki długoterminowe nie zostały określone. Produkt ten występuje wyłącznie jako materiał badawczy i nie jest przeznaczony do stosowania u ludzi ani zwierząt.
 

• Nazwa produktu: Selank
• Synonimy: Thr-Lys-Pro-Arg-Pro-Gly-Pro
• CAS: 129954-34-3
• Skład: Selank (liofilizowany peptyd) + mannitol (CAS 69-65-8, WE: 200-711-8) – substancja stabilizująca
• Forma: proszek liofilizowany w fiolce szklanej, zamkniętej gumką i kapslem aluminiowym
• Zawartość: 10 mg substancji czynnej/fiolkę

• badania analityczne i biochemiczne in vitro,
• materiał referencyjny w laboratoriach naukowych,
• kontrola jakości oraz kalibracja metod badawczych,
• walidacja procedur chromatograficznych i spektrometrycznych,
• stosowanie wyłącznie przez wykwalifikowany personel laboratoryjny.

• produkt nieprzeznaczony do stosowania u ludzi i zwierząt,
• nie jest lekiem, suplementem diety ani wyrobem medycznym.

• 112 – ogólny numer alarmowy w Polsce
• Krajowe Centrum Informacji Toksykologicznej, Instytut Medycyny Pracy, Łódź – tel. +48 42 631 47 24

• Klasyfikacja wg CLP (1272/2008/WE): produkt nie sklasyfikowany jako niebezpieczny.
• Piktogramy GHS: brak
• Hasło ostrzegawcze: brak
• Zwroty H/P: brak
• Inne zagrożenia:

• dane toksykologiczne ograniczone – zaleca się ostrożność,
• unikać tworzenia pyłu (ryzyko mieszaniny wybuchowej z powietrzem),
• brak danych o PBT/vPvB.

• Selank – CAS: 129954-34-3 – syntetyczny peptyd, liofilizat
• Mannitol – CAS: 69-65-8, WE: 200-711-8 – substancja stabilizująca
• Typowy skład: 10 mg peptydu + mannitol jako substancja pomocnicza

• Wdychanie: przenieść poszkodowanego na świeże powietrze, w razie potrzeby wezwać pomoc medyczną.
• Kontakt ze skórą: umyć wodą z mydłem.
• Kontakt z oczami: przemywać obficie wodą min. 15 min, zdjąć szkła kontaktowe.
• Spożycie: przepłukać usta wodą, nie wywoływać wymiotów, natychmiast zasięgnąć porady lekarskiej.

• Środki gaśnicze: woda, CO₂, piana, proszek gaśniczy.
• Zagrożenia: pyły mogą tworzyć mieszaniny wybuchowe. Podczas spalania mogą wydzielać się tlenki węgla i azotu.
• Środki ochrony strażaków: stosować odzież ochronną i aparat oddechowy izolujący.

• Unikać tworzenia pyłu.
• Zebrać mechanicznie do zamykanego pojemnika.
• Używać środków ochrony osobistej (maska przeciwpyłowa, rękawice, gogle).
• Zapobiec przedostaniu się do kanalizacji i wód powierzchniowych.

• Przechowywać w suchym, chłodnym miejscu (2–8 °C).
• Chronić przed światłem i wilgocią.
• Przechowywać w szczelnych fiolkach, w atmosferze osuszonej.
• Unikać źródeł ognia i elektrostatyki.

• Ochrona oczu: gogle ochronne zgodne z EN166.
• Ochrona dróg oddechowych: maska przeciwpyłowa P2/P3.
• Ochrona skóry: rękawice jednorazowe (np. nitrylowe), odzież ochronna laboratoryjna.
• Środowisko pracy: praca w komorze laminarniej lub pod wyciągiem.

• Postać: proszek liofilizowany
• Kolor: biały
• Zapach: brak danych
• pH (roztwór wodny): brak danych
• Rozpuszczalność: rozpuszczalny w wodzie i kwasie octowym lodowatym
• Masa cząsteczkowa: 751,9 g/mol
• Temperatura topnienia/rozkładu: brak danych
• Gęstość nasypowa: brak danych

• Stabilny w normalnych warunkach użytkowania i przechowywania.
• Unikać kontaktu z silnymi utleniaczami.
• Unikać wysokich temperatur i wilgoci.

• Ostra toksyczność: brak danych
• Działanie drażniące/skórne: brak danych – nie oczekuje się działania drażniącego
• Działanie na oczy: brak danych – nie oczekuje się działania drażniącego
• Uczulenia skórne: brak danych
• Mutagenność/rakotwórczość/toksyczność reprodukcyjna: brak danych
• Toksyczność dla narządów docelowych (STOT): brak danych
• Uwagi: dane ograniczone – zaleca się ostrożność przy pracy.

• Toksyczność wodna: brak danych
• Trwałość i rozkład: mannitol – biodegradowalny; Selank– brak danych
• Mobilność w glebie: brak danych
• PBT/vPvB: nie spełnia kryteriów, brak danych szczegółowych

• Postępować zgodnie z krajowymi przepisami dotyczącymi gospodarki odpadami (Ustawa z 14.12.2012).
• Odpady zbierać w zamykanych, oznakowanych pojemnikach.
• Nie usuwać do kanalizacji.

• Produkt nie podlega regulacjom transportowym (ADR, RID, IMDG, ICAO).

• Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (REACH) z późn. zmianami
• Rozporządzenie (WE) nr 1272/2008 (CLP) z późn. zmianami
• Rozporządzenie (UE) nr 2015/830
• Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach
• Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
• Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
• Produkt nie figuruje na liście substancji SVHC (REACH).

• Dokument przygotowany na podstawie SDS dostawców surowców (Selank, mannitol).
• Informacje przeznaczone wyłącznie do celów BHP.
• Niniejsza karta charakterystyki nie stanowi gwarancji właściwości produktu ani przydatności do określonego celu.
• Data sporządzenia: 22.09.2023r.
• Wersja: 1.0